Nederlandse Montessori Vereniging

Nieuws van de projectgroep Wiskunde Montessori Basisonderwijs (WMBO)[i]
Maaike Verschuren

Veranderingen

Sinds 2005 werkt een projectgroep aan de invulling van rekenen wiskundeonderwijs op montessorischolen. Het werk van de projectgroep heeft geresulteerd in een visie op het leren binnen de montessori pedagogiek in brede zin en er is een nieuw gedachtegoed voor het rekenonderwijs, algebra en geometrie ontstaan. Het rekenen heeft daarbij een plaats gekregen binnen de wiskunde.

Om de visie in een concrete handelingswijze naar de onderwijspraktijk te vertalen zijn de didactische bijsluiters en de werkkaarten ontwikkeld. Op dit moment is het visiedocument en de uitwerking voor het vermenigvuldigen beschikbaar via Uitgeverij De Arend. Het materiaal voor het domein delen zal januari 2011 verschijnen, materiaal voor de domeinen optellen en aftrekken in juli 2011.

Na een periode van ontwikkeling en implementatie is de projectgroep na de zomervakantie 2010 een nieuwe weg ingeslagen, zowel in de interne organisatie als in de positie ten opzichte van de NMV.

De projectgroep heeft bestuurlijk en financieel draagvlak gezocht bij de sectie basisonderwijs van de NMV. Sinds 15 september 2010 is het sectiebestuur basisonderwijs opdrachtgever van de projectgroep. Samen dragen zij zorg voor de implementatie en de verspreiding van het gedachtegoed WMBO. Bovendien participeert het kenniscentrum in de projectgroep als procesbegeleider. De nieuwe samenstelling van de projectgroep is: Els Westra, Dick Huntink, Maaike Verschuren en Michael Rubinstein. De projectgroep houdt zich bezig met de verdere ontwikkeling van het materiaal (didactische bijsluiters en werkkaarten), de verspreiding en implementatie van het vernieuwde rekenen wiskundeonderwijs en de financiële mogelijkheden. De projectgroep werkt dit uit in een plan van aanpak uit, dat vervolgens via MM en de NMV website bekend gemaakt zal worden.

De interne structuur van het project wordt onderaan dit artikel nader beschreven.

Eerst resultaten onderzoek en rekenverbetertraject hoopgevend

Als eerst aanzet tot het bepalen of het vernieuwd rekenen wiskundeonderwijs tot verbeteringen leidt in het leren heeft Sandra de la Mar-van Beurden in het kader van een masteropleiding kwalitatief onderzoek uitgevoerd. Zij onderzocht of kinderen in groep 5 of groep 6 beter presteren op het gebied van vermenigvuldigen met hele getallen, wanneer de kinderen en de leraren gebruikmaken van de ‘Rekenkaarten vermenigvuldigen met hele getallen’?

Uit dat onderzoek, dat in de toekomst hopelijk verder uitgebouwd kan worden, komen de volgende conclusies naar voren:

-         Betere prestaties op vermenigvuldigingen tot 100.

-         Passende instructie of aanbod afstemmen op mathethiek (de leerstijl) van kind.

-         Meer expliciete uitwerking van verticale en horizontale mathematiseren op didactische bijsluiters.

-         Het implementeren van de rekenkaarten vergt goede begeleiding, intervisie en supervisie voor het schoolteam.

Naast deze onderzoeksgegevens zijn er verschillende opbrengsten in de tien scholen die betrokken zijn bij het rekenverbetertraject onder leiding van het RVKO bestuur:

-         Door de focus op rekenonderwijs, ontstaat een houding van leerkrachten die ook effect heeft op taal/lezen ontwikkeling, bewust van:

•          Hoge verwachting stellen

•          Kennis nemen van rekenontwikkeling van individuele kinderen

•          Effectievere inzet van leerkrachtinterventies na analyse (verantwoordelijkheid nemen voor leerproces)

-         Het gesprek in teamverband en intercollegiaal gaat vaker over de inhoud van het  rekenonderwijs, men kijkt bij elkaar en voert nagesprekken (meer professioneel, meer gericht).

-         Na signalering wordt beter en meer bewust gekeken wat nodig is om doelen te behalen, hierdoor wordt gedacht in mogelijkheden voor groepsinstructie en uitwisseling tussen kinderen.

-         Meer interactie en enthousiasme tussen kinderen en leerkrachten onderling over de rekenonderwijs (creatieve werkvormen).

-         Beter inzicht en inzet van leerkrachten op verschillende elementen als memoriseren, oefenen, modelgebruik et cetera.

-         Verbetering van het planmatig werken in de schoolorganisatie, met name evaluatiemomenten; zo ook in de groepen worden gesprekken gevoerd met kinderen tussen leerkrachten over werken, werkhouding en doelen (gidsfunctie van de leerkracht en begeleidende rol).

-         Verbeterde resultaten Tempo Toets Rekenen.

Bijeenkomst op 24 september

Vrijdag 24 september jl. organiseerde de projectgroep een bijeenkomst om afstemming te zoeken met de verschillende partijen binnen de NMV. Naast leden van de verschillende groepen uit het project waren er ook deelnemers van scholen die nog niet in het project gestapt zijn, leden van de werkgroep Taal en leden uit de sectie OBO. Na een inleiding over de stand van zaken dachten de deelnemers samen na over de vervolgstappen die nodig zijn voor de toekomst. Deze brainstorm leverde een lijstje punten op, die door de projectgroep meegenomen kunnen worden bij het maken van een plan van aanpak:

-         De visie in de sectie beter bekendmaken en zorgen voor bekrachtiging in het bestuur. Via alle media in de NMV het project bekend blijven maken.

-         Evaluatie en monitoring van de (eerste) groep gebruikers.

-         Zorgen voor de certificering binnen de NMV.

-         Rekening houden met de diversiteit van scholen, zodat instappen voor alle scholen mogelijk is.

-         Zorgen voor uitbreiding van aantal auteurs en begeleiders. Link leggen naar de opleiders en begeleiders.

-         Zoeken naar fondsen en subsidies, zo mogelijk door hiervoor een professionele kracht in te schakelen.

Enquête en volgende conferentie

Op korte termijn gaat de projectgroep door met het zoeken naar grotere bekendheid en meer draagvlak voor het project in de vereniging.

Aan scholen wordt gevraagd om binnenkort een enquête in te vullen die onderzoekt waarom scholen nog niet in het project gestapt zijn. De resultaten van deze enquête geven hopelijk inzicht in de wijze waarop scholen benaderd kunnen worden.

Op 10 november as. organiseert de projectgroep wederom een miniconferentie. Deze zal voorafgaand aan de NMV jaarvergadering plaatsvinden in Utrecht en richt zich met name op de vraag hoe scholen kunnen instappen. Verschillende gebruikers (kinderen, leerkrachten en intern begeleiders) geven informatie over de werkwijze en het materiaal.

Structuur en taakverdeling rekenwiskundeproject

Projectgroep:

Leden: Maaike Verschuren (voorzitter), Els Westra, Dick Huntink, en Michael Rubinstein

Taakverdeling:

-         Els onderhoudt contacten met auteurs (ontwikkelaars),

-         Maaike is voorzitter en onderhoudt contacten met begeleiders en OBO

-         Dick onderhoudt contacten met uitgever en sectie PO

-         Michael is procesbegeleider die mede sturing geeft aan meerjarenplan en verantwoording aflegt aan opdrachtgever, te weten NMV sectie PO. Bovendien bewaakt hij de ontwikkelingen tussen de verschillende groepen (taal en kosmisch onderwijs).

-         Financiën en PR zijn gezamenlijke taken

Auteursgroep:

De auteursgroep ontwikkelt didactische bijsluiters en werkkaarten

De auteurs Joyce Kruijs en Annouschka de Jong, Dick Huntink en Els Westra hebben het vermenigvuldigen hele getallen afgerond en werken nu aan de bewerking: delen hele getallen
Anoeska van den Noort schrijft theoretisch kader en houdt supervisie op ontwikkeling

Begeleidersgroep:

De begeleiders zorgen voor het opleiden van begeleiders en opleiders gedachtegoed WMBO, opstellen van draaiboek voor implementatie WMBO en begeleiden van scholen die WMBO vormgeven in de praktijk. De begeleidersgroep onderhoudt contact met de sectie OBO.

Leden begeleidersgroep: Joyce Kruijs (CED Groep; voorzitter, begeleider regio Zuid-West), Janneke Geluk (CED Groep; begeleider regio Zuid-West), Mirjam Stefels (HvA, begeleider regio West-Noord), Maria Rosa den Oudendammer (CED Groep; begeleider regio Zuid-West), Janine Dijkman (IJsselgroep; begeleider regio Noord-Oost), Maaike Verschuren (KPC Groep; begeleider regio Midden-Oost).

Uitgever:

Jos Werkhoven, uitgeverij De Arend. De uitgever zorgt voor de vormgeving en publicatie van het materiaal van de WMBO.

Netwerk Montessori Rekenverbetertraject:

Tien scholen werken samen aan de verbetering van hun rekenen wiskunde onderwijs.

Deelnemers zijn: Montessorischool Capelle, De Schakel (Hoogvliet), De Trinoom (Barendrecht), Montessorischool Maassluis, De Kleine Prins (Rotterdam), De Jan Prins (Rotterdam), Tuinstad (Rotterdam), De Wiek (Drunen), Montessorischool Leidschenveen (Den Haag), Amsterdamse Montessorischool.

Maaike Verschuren werkt bij de KPC-groep en is voorzitter van de projectgroep WMBO.